Welkom bij Leidraad Afvalstoffen

Bij de aanleg, het beheer en onderhoud van wegen en watersystemen door Rijkswaterstaat komen op grote schaal afvalstoffen vrij. In 2012 wil Rijkswaterstaat dé toonaangevende, publieksgerichte, duurzame rijksuitvoeringsorganisatie zijn.
Het zorgvuldig omgaan met afvalstoffen draagt in belangrijke mate bij aan ons streven naar een duurzame bedrijfsvoering. Afval en bouwstoffen zijn steeds vaker slechts fases van een doorlopende bouwcyclus.
De leidraad afvalstoffen kan niet los gezien worden van de leidraad bouwstoffen. De leidraad bouwstoffen benadert de bouwcyclus vanuit een bouwtechnische invalshoek, de leidraad afvalstoffen vanuit de praktische vraag: wat te doen met die en die afvalstof bij de uitvoering van een groot civiel technisch project. Maar het zijn beiden kanten kan dezelfde medaille.
Bij de nieuwe werkprocessen en contractvormen van Rijkswaterstaat wordt de aanpak van het werk veelal bedacht door de opdrachtnemer en is detailkennis van afvalstoffen voor de opdrachtgever van minder groot belang. Maar een deskundig opdrachtgever moet wel weten waar die kennis  – indien nodig – te vinden is, bijvoorbeeld als het vrijkomen van afvalstoffen risico’s met zich meebrengt of als duurzaamheidvraagstukken aan de orde zijn.
De voorliggende leidraad Afvalstoffen vervult twee functies:

• Intern Rijkswaterstaat: Wat moet je als professioneel opdrachtgever weten (te vinden) van afvalstoffen. Met de leidraad Afvalstoffen is niet alleen specifieke kennis van afvalstoffen vastgelegd, maar ook welke risico’s er zijn bij het vrijkomen van afvalstoffen en eventuele eisen die Rijkswaterstaat er aan stelt.
• Extern Rijkswaterstaat: risicobeheersing bij civieltechnische werken. Opdrachtnemers(en hun adviseurs) krijgen door het gebruik van de Leidraad Afvalstoffen inzicht in de manier waarop Rijkswaterstaat om wenst te gaan met afvalstoffen. De opdrachtnemer blijft vrij in zijn werkwijze, en kan toch rekening houden met de wensen van de opdrachtgever. De Leidraad draagt zo bij aan een soepel verloop van het bouw- en sloopproces en risicobeheersing bij Rijkswaterstaat

Doe er uw voordeel mee.

De projectleiders,
Evert Schut (Waterdienst)
Kees van Muiswinkel (Dienst Verkeer en Scheepvaart

Inleiding

De basis van het huidige afvalstoffenbeleid in Nederland vormen de ontwikkelingen in de jaren 1988-1991. In die periode zijn diverse programma’s en acties ingezet. Deze waren gericht op het beperken van het afvalstoffenaanbod door afvalpreventie, het stimuleren van hergebruik van afvalstoffen en het reduceren van ongewenste milieueffecten van het beheer van afvalstoffen. Deze trend is ook in de huidige doelstellingen van het Landelijk afvalbeheerplan 2002-2012 (LAP) doorgezet. De nadruk ligt daarbij op preventie en nuttige toepassing om de hoeveelheid afval voor verwijdering te beperken. Bij nuttige toepassing gaat het nadrukkelijk om product- en materiaalhergebruik. Als hergebruik van afvalstoffen niet mogelijk is, is het streven deze afvalstoffen in te zetten als brandstof. Met deze aanpak geeft het LAP invulling aan voorkeursvolgorde van afvalbeheer uit de Kaderrichtlijn Afvalstoffen (75/442/EEG) en de Wet milieubeheer (art. 10.4). Deze voorkeursvolgorde, in de dagelijkse praktijk ook wel de “ladder van Lansink” genoemd, is ook in deze Leidraad Afvalstoffen Rijkswaterstaat (kortweg “Leidraad”) verwerkt. In de geïntegreerde contracten van RWS is bepaald dat de aannemer verantwoordelijk is voor afvoer van alle afvalstoffen conform Wm. In de praktijk is het voldoende als de aannemer gebruik maakt van een inzamelaar die op de ‘witte lijst’ staat.

In deze leidraad is een link gelegd met de verschillende fasen binnen de bouwcyclus. Het doel daarvan is om aan te geven in welke fase het vrijkomen van een afvalstof een aandachtspunt vormt. Zo kan, indien mogelijk voorafgaand aan de uitvoering, worden vastgesteld hoe de hoeveelheid afvalstoffen is te beperken, wat met de vrijkomende afvalstoffen kan worden gedaan en welke regels van toepassing zijn.

Toch bevindt men zich in de verschillende projectfasen van een bouwcyclus nog regelmatig in het grijze gebied tussen afval- en bouwstof. In het algemeen kan worden gesteld dat een bouwstof gelijkwaardige toepassingen, kenmerken en risico’s heeft dan een overeenkomstige grondstof en dat hiervoor een reguliere markt is waarbij de bouwstof geen negatieve waarde heeft. Andere stoffen kunnen als afvalstof worden bestempeld. De scheiding tussen bouw- en afvalstof komt ook terug in de leidraden.

Colofon

Leidraad Afvalstoffen

Uitgegeven door:
 Schreurs Uitgeverij BV

'Lees wijzer'

Het boek Leidraad Afvalstoffen is hier als website voor u toegankelijk gemaakt. Om u te helpen bij het zoeken en bladeren is een leeswijzer samengesteld.

Deel I Afvalstoffenkaarten
De kern van de Leidraad vormen de afvalstoffenkaarten. Op elke kaart zijn de verschillende fasen van de bouwcyclus gesymboliseerd (zie onderstaande figuur). In het symbool is met een arcering weergegeven in welke fase van de cyclus de afvalstof of afvalstoffengroep een aandachtspunt is. In het onderstaande figuur zijn dit de fasen bestekschrijven, beheer en onderhoud en sloop.

Klik op dit symbool voor een vergroting.

Deel 2 Juridisch deel
De verschillende juridische kaarten in dit deel beschrijven beknopt de inhoud van de landelijk geldende wetten, regels en besluiten zoals de Wet milieubeheer (Wm) en de Wet verontreiniging oppervlaktewateren (Wvo). Dit deel gaat ook specifiek in op afvalstoffenregelgeving. Per wet zijn aspecten genoemd die van belang zijn voor het omgaan met afvalstoffen. De informatie is toegankelijk via een aan het begin van het deel opgenomen index van de verschillende wetten, besluiten en regelingen. Indien van toepassing, verwijzen de afvalstoffenkaarten naar specifieke regelgeving in het deel. De beschrijving van het Bouwstoffenbesluit (Bsb) en het Besluit bodemkwaliteit (Bbk) zijn opgenomen in de Leidraad Bouwstoffen.

» Leeswijzer vervolg